De tomatenmineermot (Tuta absoluta) is een klein maar schadelijk insect. Je herkent Tuta absoluta aan:

• Grootte: Volwassen motten hebben een spanwijdte van ongeveer 10 mm.
• Kleur: De eieren zijn wit tot geel en worden donkerder vlak voordat ze uitkomen. Ze zijn bijna zwart net voor het uitkomen. Jonge rupsen zijn geel en verkleuren naar geelgroen. Een kenmerkend detail is de donkere band achter de kop van de rups. Volwassen motten zijn grijsbruin.
• Vorm: Volwassen motten hebben een langwerpig lichaam en lange, draadvormige antennes.
• Voortbeweging: De voortbeweging van Tuta absoluta is afhankelijk van het stadium. Volwassen motten kunnen vliegen. Terwijl de rupsen kruipen en zich door het gewas verspreiden.

De levenscyclus van Tuta absoluta bestaat uit vier stadia: ei, larve, pop en volwassen mot. Elk stadium heeft zijn eigen kenmerken:

1. Eistadium: Vrouwtjes leggen ronde, witte tot gele eieren op het blad (zie afbeelding 1). Deze eieren worden donkerder en zijn vlak voor het uitkomen bijna zwart. De eieren komen na enkele dagen uit, afhankelijk van de temperatuur. Vrouwtjes leggen in totaal zo'n 260 eieren op het jonge blad.
2. Rupsen: De jonge rupsen beginnen direct na het uitkomen met eten. Ze vreten zich door het bladweefsel en veroorzaken schade. De rupsen verkleuren van geel naar geelgroen, met een donkere band achter de kop (zie afbeelding 2).
3. Popstadium: Wanneer de rupsen volgroeid zijn, vallen ze op de grond. Ze verpoppen zich op beschutte plaatsen zoals tussen bladeren. (zie afbeelding 3).
4. Volwassen stadium: Na de verpopping verschijnen de volwassen motten (zie afbeelding 4). Ze verspreiden zich in het gewas en leggen nieuwe eieren. De cyclus begint opnieuw.

Met feromonen beperk je de populatiegroei van Tuta absoluta. Feromoonproducten zoals Isonet-T en Tutatec verspreiden het vrouwelijke feromoon van de mot. Hierdoor raken mannetjes in verwarring en kunnen zij de vrouwtjes niet vinden. Dit remt de paring af, wat leidt tot een afname van de populatie.

Isonet-T is een product dat een grote hoeveelheid van het vrouwelijke Tuta feromoon in de kas verspreidt, waardoor de mannelijke exemplaren verward raken en de vrouwtjes niet meer vinden. Dit remt de paring dus af, waardoor de populatie minder snel toeneemt of zelfs afneemt. Dit product moet je vanaf het begin van de nieuwe teelt inzetten om de populatiegroei zo veel mogelijk te beperken, want dan is de plaagdruk nog laag. Bij een hoge plaagdruk heeft Isonet-T vrijwel geen effect. Het feromoon is in de herfst-winterperiode ongeveer 150 dagen werkzaam, in de zomer 110 dagen. Bij het gebruik van Isonet-T zijn 1000 dispensers per hectare nodig. Lees meer over Isonet-T tegen Tuta absoluta: geen wonder middel, wel een goed hulpmiddel.

Tutatec is een soortgelijk feromoon. Doordat Tutatec een grote hoeveelheid van het vrouwelijke Tuta feromoon afgeeft, raken de mannetjes in verwarring en zijn ze niet in staat om de vrouwtjes te vinden. Hierdoor vindt er geen paring plaats en komen er geen nakomelingen. Onder normale omstandigheden is de levensduur 180 dagen. Hoge temperaturen en sterke wind kan de levensduur verkorten. Bij het gebruik van Tutatec zijn slechts 300 dispensers per hectare nodig. Meer informatie over het product vind je op de productpagina.
 
Let op: Heel belangrijk om te melden is dat Isonet-T geen stand-alone strategie of alternatief voor chemische gewasbescherming of biologische bestrijders is. Wel is het een heel goed hulpmiddel dat je kunt opnemen in je bestrijdingsstrategie om Tuta absoluta vanaf het begin van de teelt zo veel mogelijk te beperken.

Wanneer de plaagdruk van Tuta absoluta te hoog wordt, kun je kiezen voor chemische bestrijding ter correctie. Altacor is een veelgebruikte insecticide die geen negatieve invloed heeft op biologische bestrijders. Andere chemische middelen zoals Tracer en NeemAzal hebben een goede werking tegen Tuta absoluta. Maar kunnen wel een negatief effect hebben op de opbouw van de Macrolophus populatie.

Let op: houd er rekening mee dat een druppeltoepassing weinig effect meer heeft vanaf het moment dat de kop uit de plant is. Dan wordt het middel niet meer via de sapstroom tot helemaal bovenin de plant meegenomen.

Neem contact op met onze specialisten of raadpleeg de Adviesgenerator om te bepalen welke middelen je kunt gebruiken in jouw teelt.

De teeltwisseling is hét moment om Tuta absoluta aan te pakken. Volg dit stappenplan om de plaag effectief te bestrijden tijdens de teeltwisseling.

1. Ruim je kas volledig leeg 
Ruim de kas volledig leeg en verwijder al het blad. In het blad kunnen rupsen zitten die overgaan in het popstadium en de nieuwe teelt kunnen aantasten.

2. Desinfecteer
Desinfecteer de kas na het leegruimen volgens het desinfectieprotocol voor jouw teelt. Dit doodt alle aanwezige Tuta absoluta, maar ook andere plagen zoals rupsen en witte vlieg. Zo start je de nieuwe teelt schoon.
 
3. Start direct met biologie
Plaats meteen - na het planten - biologische bestrijders zoals Macrolophus en Trichogramma. Zet wekelijks 25-40 sluipwespen per m² uit en 2-3 Macrolophus per stengel. Zorg voor een populatie van 5-10 Macrolophus per stengel of 80-90% parasitering met Trichogramma. Monitor de opbouw en voeg indien nodig extra bestrijders toe.
 
4. Monitor met deltavallen en signaalrollen
Hang deltavallen met feromonen op om de plaagdruk te meten. Plaats minimaal vier vallen per hectare, op maximaal 100 cm hoogte. Controleer wekelijks de plaagdruk. Gebruik daarnaast signaalrollen met lokstof om volwassen motten weg te vangen en de effectiviteit van de bestrijding te monitoren.
 
5. Zet feromonen in
Isonet-T verspreidt het vrouwelijke feromoon van Tuta absoluta, waardoor mannetjes verward raken en de vrouwtjes niet kunnen vinden. Dit remt de paring en vertraagt de populatiegroei. Gebruik Isonet-T vanaf het begin van de teelt, wanneer de plaagdruk nog laag is. Het product werkt 150 dagen in de herfst/winter en 110 dagen in de zomer. Er zijn 1000 dispensers per hectare nodig.

Tutatec werkt op vergelijkbare wijze, maar vereist slechts 300 dispensers per hectare en heeft een werkingsduur van 180 dagen. De levensduur kan echter verkort worden door hoge temperaturen en sterke wind.

Let op: Isonet-T en Tutatec zijn geen vervanging voor chemische of biologische bestrijders, maar een belangrijk hulpmiddel binnen een bredere strategie.

Staat je antwoord er niet bij? Vul het contactformulier in en Kevin van Kester neemt contact met je op. Op werkdagen zelfs binnen 24 uur. 

Isonet-T tegen Tuta absoluta: geen wondermiddel, wel een goed hulpmiddel
Veel groentelers – en met name tomatentelers – hebben de laatste maanden last van Tuta absoluta. De larven kruipen in de bladeren van de planten, maar beschadigen in sommige gevallen ook de vruchten.

Hoe kun je mineervlieg bestrijden? 
Mineervlieg komt zowel in groente- en sierteeltgewassen voor. De meestvoorkomende soorten mineervlieg zijn de Floridamineervlieg, de Nerfmineervlieg en de Tomatenmineervlieg. 

Tips voor het signaleren van plagen met behulp van signaalrollen en -platen
Het tijdig signaleren van plagen in een gewas is van groot belang, want hoe eerder een plaag gesignaleerd wordt, hoe eerder je kan starten met het bestrijden van de plaag.