Hoe gebruik je een optochemische zuurstofsensor?

Hoe gebruik je een optometrische zuurstofsensor?Meten is weten. Daarom wordt er in de tuinbouw steeds meer gebruik gemaakt van sensoren voor het verkrijgen van data, welke vervolgens gebruikt kan worden om de teelt te optimaliseren. Eén van de sensoren die telers tot hun beschikking hebben, is de optochemische zuurstofsensor. Dit is een sensor met een speciale coating die het zuurstofgehalte in lucht of water meet en geschikt is voor metingen in substraatmatten. Maar hoe gebruik je een optochemische zuurstofsensor? In dit artikel geeft onze specialist uitleg.

Hoe steek je de zuurstof probe van de zuurstofsensor in de substraatmat?

Kies je voor een invasieve optochemische zuurstofsensor, dan is het belangrijk dat je deze op de juiste manier in de substraatmat steekt. Dit doe je als volgt:
  1. Plaats de substraat probe steun in de mat.
  2. Maak een gat met de substraat predrill.
  3. Steek de zuurstof probe door de substraat probe steun heen op zijn plaats. 
De speciale substraat pre-drill en substraat steun worden bij de zuurstofsensor meegeleverd. Hiermee kan je een gat in de substraatmat maken, zonder de structuur van de mat teveel te verstoren. Vervolgens steek je de sensor door de steun heen in de mat. Dit zorgt ervoor dat de probe niet verschuift, waardoor je een correcte meting krijgt. In onderstaande video zie je hoe je dit doet. 


Waar steek je de zuurstof probe van de zuurstofsensor in de substraatmat?

In principe kan je de sensor overal in de mat steken, maar het beste is om de sensor zo diep mogelijk in de mat en zo dicht mogelijk bij het stekblok te plaatsen. Afhankelijk van de hoogte van het substraat moet je de sensor 10 – 15cm diep in de mat steken. De tip van de sensor moet in ieder geval bij de wortels onder in de mat komen. Steenwolmatten zijn onderaan namelijk meestal het natst, waardoor de grootste concentratie aan wortels zich onderin de mat bevindt. Dat heeft als gevolg dat de zuurstofbehoefte onderin de mat het hoogst is, wat dus de beste plek is om zuurstof te monitoren. 

Het is ook aan te raden om de sensor te plaatsen in een waterdichte box. De sensor is namelijk wel spatwaterdicht, maar niet waterbestendig. 

Hoeveel sensoren heb je nodig?

Hoeveel sensoren je nodig hebt, is afhankelijk van de grootte van de kas. Om een goed inzicht te krijgen van het zuurstofverbruik, zijn een tot vier sensoren per hectare voldoende.

Hoe bepaal je de intervaltijd?

Welke intervaltijd je moet instellen, is afhankelijk van hoe nauwkeurig je wil meten. Over het algemeen is een intervaltijd van 5 minuten voldoende om zicht op het zuurstofverbruik in het wortelmilieu te krijgen. Echter het kan zijn dat je in de zomer vaker water wil geven en dus de intervaltijd korter wil instellen. 

Houd er rekening mee dat je de optochemische zuurstofsensor bij een kortere intervaltijd vaker moet opladen. Bij één meting per vijf minuten kan de sensor minimaal twee weken zonder opladen in het veld functioneren; bij een kortere intervaltijd is dit dus minder. 

Hoe verwerk je de verzamelde data?

Opgeslagen data kan je vanuit de sensor importeren door de sensor te koppelen aan een laptop of PC. Met Microsoft Excel kan je de data vervolgens verwerken. De gegevens kunnen gebruikt worden om te beoordelen of de watergiftstrategie optimaal is voor het type gewas. De zuurstofbehoefte van het wortelmilieu varieert gedurende het teeltseizoen, dus het is essentieel om de juiste hoeveelheid water te geven. Een te nat substraat kan namelijk leiden tot ongecontroleerde schimmelontwikkeling; bij een te droog substraat loop je productie mis.

Hoe onderhoud je de coating van de sensoren?

Afhankelijk van het gebruik is de levensduur van de coating 6 maanden of 400.000 metingen. Heb je dit bereikt, dan dien je de coating te vervangen. Dit doe je als volgt:
  1. Draai de tip op de sensor langzaam los. De tip is waterdicht op de probe gemonteerd met een O-ring afsluiting. Door langzaam te draaien, kan de tip het eenvoudigst verwijderd worden.
  2. Vervang de rubberen O-ringen (2 stuks) door nieuwe. Deze worden meegeleverd bij de nieuwe tip
  3. Draai de nieuwe tip langzaam op de sensor. Hierdoor krijgt de overdruk in de sensor de kans om te ontsnappen. 
  4. Zorg ervoor dat de tip goed vast zit, anders kan er water in de sensor komen, wat zorgt voor een minder signaal en/of sterker ruisgedrag. 

Hoe onderhoud je de sensoren?

In principe heeft een optochemische zuurstofsensor geen onderhoud met uitzondering van het vervangen van de zuurstof probe tip om het halfjaar of na 400.000 metingen.  Wel is het belangrijk dat je na het vervangen van de zuurstof probe tip altijd een kalibratie uitvoert. Hierbij kan je kiezen voor een eenpunts of een tweepunts kalibratie. In de handleiding staat vermeld hoe je dit doet. 

Merk je dat de sensor ongebruikelijke zuurstofwaardes weergeeft, dan is het ook aan te raden om een kalibratie uit te voeren. Door veelvuldig gebruik kan namelijk een meetfout in de sensor ontstaan. 

Non-invasief meten bij direct zichtbare meetpunten

Optochemische zuurstofsensoren zijn ook verkrijgbaar in een niet-invasieve variant die geschikt is voor het meten van zuurstof op direct zichtbare meetpunten. Voor dit type meting heb je de read-out probe in combinatie met zuurstof sensor stickers nodig. De sticker plaats je op locaties die direct zichtbaar zijn voor de read-out probe. Houd de read-out probe voor een geplaatste sticker om een meting te verrichten. Het monitoren van zuurstof in bijvoorbeeld transparante Phalaenopsis potten of in Eb-Vloed systemen is hierdoor mogelijk. Het voordeel is dat de sticker altijd in evenwicht is met zijn omgeving en je op exact dezelfde locatie meet.

Hoe plaats je een zuurstofsensor sticker voor een non-invasieve meting?

Het plaatsen van de zuurstof sensor sticker is vrij eenvoudig. Maak je sticker los van de strip en plak hem aan de binnenkant van een pot. Het is belangrijk dat de pot kleurloos is, anders kan je niet via de buitenkant van de pot meten. Je kan alleen meten op locaties die zichtbaar zijn voor de read-out probe van de sensor. Let op: de zuurstof sensor sticker is een disposible en gaat een half jaar mee. 

Sendot zuurstofsensor sticker

Kan ik ook continumetingen uitvoeren en deze uitlezen via mijn klimaatcomputer?

Naast de handmeter is er ook een Zuurstofsensor beschikbaar die gekoppeld kan worden aan een klimaatcomputer.  Zuurstof Analoge Sensor Kit.  Hierdoor zijn continumetingen mogelijk waardoor men inzicht krijgt in de effecten van de watergift. Het effect van elke druppelbeurt en nachtbeurt kan op deze manier gemeten worden en in combinatie met aanvullende gegevens uit de klimaatcomputer tot nieuw inzichten leiden. 
Piet-Jan
Vragen over optochemische zuurstofsensoren
Heb je vragen over het gebruik of onderhoud van een optochemische zuurstofsensor, of wil je graag een advies op maat? Neem dan contact op met productspecialist Piet-Jan, of stel je vraag via onderstaand formulier. We nemen dan zo snel mogelijk contact met je op - op werkdagen zelfs binnen 24 uur.


Gerelateerde artikelen
- Hoe kan je je teelt bijsturen met een planttemperatuurmeter?
- Hoe voorkom je teveel vocht in de kas?
- Veelgestelde vragen aan onze specialisten